Namazlarda Son Oturus
131- Namazlarin sonunda tesehhüd mikdari oturmak da, namazin bir farzi
ve bir rüknüdür. Buna Ka'de-i Ahire (son oturus) denir. Iki rekatli
namazlarda olan tek oturusa da Ka'de-i Ahire denir. Sabah namazinda oldugu gibi.
Tesehhüd mikdarindan maksad, "Tahiyyat'i" okuyacak kadar zamandir.(*)
132- Bir kimse sabah namazinin iki rekatini kildiktan sonra ikinci rekat sonunda
oturmaksizin ayaga kalkip üçüncü rekatin secdesini yapmis
olsa, bu namaz farziyetini yitirir ve nafîleye döner. Bu durumda
bir rekat daha kilar ve sonunda oturarak selam verir.
Yine, dört rekatli bir farz namazin dördüncü rekatinda ve
aksam namazinin üçüncü rekatinda oturmayip da bir rekat
daha kilinarak secdeye varilsa, bu namaz da nafileye dönmüs olur.
Bu halde kilinan namaz sabah namazi ise, dört rekattan sonra hemen selam
verilir. Ikindi gibi dört rekatli namaz ise, besinci rekata bir rekat daha
ilave edip ondan sonra selam verilir. Sahih olan görüse göre,
bu durumda sehiv secdesi gerekmez.
Bu mesele, Imam Azam ile Imam Ebû Yusuf'a göredir. Imam Muhammed'e
göre ise, bu namaz esasen namaz olmaktan çiktigi için nafile
de olmaz.
133- Bir kimse namazin sonunda tesehhüd mikdari oturduktan sonra namazdaki
tilavet secdesini hatirlayarak secdeye varsa, namazi bozulur. Çünkü
bu halde son oturus bulunmamis sayilir. Fakat tilavet secdesinden sonra tekrar
tesehhüd mikdari oturursa, o zaman son oturus yapilmis demektir.
134- Son oturusun tamamini uyku içinde geçiren kimse, uyandiktan
sonra tekrar bir tesehhüd mikdari oturmazsa namazi bozulur. Çünkü
uyku içinde yapilan bir is, iradeye bagli olmadigi için geçerli
degildir. Bu isin bulunmasi ile bulunmamasi esittir. Namazda uyku içinde
yapilan kiyam, kiraat ve rükû gibi isler de böyledir, geçerli
degildir.
(*) Anlami: "Bütün dualar ve övgüler (veya
bütün mülkler), bedenî ve malî ibadetler Yüce
Allah'a mahsustur. Bunlara baskalari hak kazanamaz. Selam da, Yüce Allah'in
rahmet ve bereketleri de, ey sanli peygamber, sana aittir. Selam hem bizlere,
hem de Yüce Allah'in salih kullarina olsun. Sehadet ederim ki, (kesinlikle
bilirim ki) Yüce Allah'dan baska gerçek mabud yoktur. Yine sehadet
ederim ki, Hazret-i Muhammed, Yüce Allah'in kuludur ve peygamberidir."