Cumanin Vücubunun Sartlari

195- Cumanin bir kimseye farz olabilmesi için, onda su alti sartin bulunmasi sarttir:
1) Erkek olmak: Bunun için cuma namazi erkeklere farzdir, kadinlara farz degildir.
2) Hürriyet: Bu bakimdan cuma namazi kölelere farz degildir. Bir sözlesmeye bagli olarak kismen hür olan (mükateb gibi) kölelere farzdir.
3) Ikamet: Dinî hüküm bakimindan misafir (yolcu) sayilan kimselere cuma namazi farz degildir. Sefer ve misafirlik bahsine bakilsin.
4) Sihhat: Hasta oldugundan cuma namazina çiktigi takdirde hastaliginin artmasindan veya uzamasindan korkan kimseye cuma namazi farz degildir. Yürümeye takati olmayan çok yasli kimseler de bu hükümdedirler. Hasta bakicisi da böyledir, eger camiye gidince hastanin zarar göreceginden korkuyorsa, ona da cuma farz olmaz.
5) Gözlerin saglikli olmasi: Onun için gözleri kör olanlara cuma namazi farz degildir. Böyle körleri camiye götürüp getirecek kimseleri olsa da, Imami Azam'a göre yine ona cuma farz olmaz. Fakat iki imama göre, her iki gözü görmeyen kimseyi camiye götürüp getirecek bir adam varsa, o zaman böyle körlere de cuma farz olur.
6) Ayaklarin saglikli olmasi: Kötürüm veya ayaklari kesilmis olan kimselere cuma namazi farz degildir. Kendilerini yüklenecek kimseleri bulunsa da hüküm aynidir.
Düsman korkusu, siddetli yagmur, fazla çamur ve benzeri engeller de, cuma namazina gidilmemesini mubah kilan özürlerdendir.
Bununla beraber bu alti sarti tasimayan kimseye her ne kadar cuma namazi farz degilse de, gidip cuma namazini kilacak olsa, vaktin farzini yerine getirmis olur. Kadinlarin veya âmâ ve benzeri özrü olan kimselerin cuma namazini kilmalari gibi. Artik bunlar o günün ögle namazini ayrica kilmakla yükümlü degillerdir.